Yönetmelik
Sağlık Bakanlığından:
İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde1 — Bu Yönetmeliğin amacı, insani tüketim amaçlı suların teknik ve hijyenik şartlarauygunluğu ile suların kalite standartlarının sağlanması, kaynak suları ve içme sularının istihsali, ambalajlanması, etiketlenmesi, satışı, denetlenmesi ileilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde2 — Bu Yönetmelik,kaynak suları, içme suları ve içme-kullanma suları ile ilgili hükümleri kapsar.Ancak, doğal mineralli sular, kaplıca ve içmece suları ile tıbbi amaçlı sularıkapsamaz.
İstisnalar
Madde3 — Bu Yönetmelikhükümleri;
a)Yetkili mercilerce suyun kalitesinin doğrudan ya da dolaylı olarak tüketicisağlığını etkilemediğinin tespit edildiği durumlarda kullanılan sulara,
b)Günlük ortalama 10 m3 den az su sağlayan veya 50 den az kişi tarafındankullanılabilecek müstakil su kaynağından temin edilen suya, bu suyun ticari yada kamusal faaliyet için temin edilmesi hali hariç, uygulanmaz.
Bumaddenin (b) bendinde belirtilen istisnai hallerde, suyun herhangi bir şekildekirlenmesi sonucunda veya suyun niteliği nedeniyle oluşabilecek olumsuz etkilerhakkında tüketici nüfus haberdar edilerek insan sağlığının korunmasınısağlayacak tavsiyelerde bulunulur ve gerekli önlemler alınır.
Dayanak
Madde4 —Bu Yönetmelik,24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 235 ve 242 ncimaddeleri, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi veDenetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü HakkındaKanunun 26 ncı maddesi, 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık BakanlığıTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinedayanılarak,
Ayrıca,Avrupa Birliğine Üye Ülkelerce esas alınan İnsani Kullanım Amaçlı SularınKalitesine Dair 98/83/EC sayılı Konsey Direktifi, Doğal Mineralli SularınÇıkartılması ve Pazarlanmasına İlişkin Üye Devletlerin KanunlarınınUyumlaştırılması Hakkındaki 15/7/1980 tarihli ve 80/777/EEC sayılı KonseyDirektifi ile Doğal Mineralli Sular İçin Konsantrasyon Limitleri ve EtiketlemeBilgileri Hakkında Liste Oluşturulması ve Doğal Mineralli Suların ve KaynakSularının Ozonla Zenginleştirilmiş Hava ile İşleme Tabi Tutulmasının ŞartlarınıBelirleyen 16/5/2003 tarihli ve 2003/40/EC sayılı Konsey Direktifine paralelolarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde5 — BuYönetmelikte geçen:
a)Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b)Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu,
c)Müsteşarlık: Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığını,
d)Müdürlük: İl Sağlık Müdürlüğünü,
e)İnsani Tüketim Amaçlı Su: Orijinal haliyle ya da işlendikten sonra, dağıtımağı, tanker, şişe veya kaplar ile tüketime sunulan içme, pişirme, gıda hazırlamaya da diğer evsel amaçlar için kullanılan bütün sular ile suyun kalitesinin,gıda maddesinin nihai halinin sağlığa uygunluğunu etkilemeyeceği durumlarharicinde insani tüketim amaçlıürünlerin veya gıda maddelerinin imalatında, işlenmesinde, saklanmasında veyapazarlanmasında kullanılan bütün suları,
f)Kaynak Suyu: Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarakoluşan, bir veya daha fazla çıkış noktasından yer yüzüne kendiliğinden çıkanveya teknik usullerle çıkartılan ve bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinde izinverilenler dışında her hangi bir işleme tabi tutulmaksızın Ek-1' dekinitelikleri taşıyan, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ileambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sularını,
g)İçme Suyu: Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarakoluşan, bir çıkış noktasından sürekli akan veya teknik usullerle çıkarılan veBakanlıkça uygun görülen dezenfeksiyon, filtrasyon, çöktürme, saflaştırma vebenzeri işlemler uygulanabilen ve parametre değerlerinin eksiltilmesi veyaarttırılması suretiyle Ek-1’deki parametre değerleri elde edilen, etiketlemegerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arzedilen yer altı sularını,
h)İçme-Kullanma Suyu: Genel olarak içme, yemek yapma, temizlik ve diğer evselamaçlar ile, gıda maddelerinin vediğer insani tüketim amaçlı ürünlerin hazırlanması, işlenmesi, saklanması vepazarlanması amacıyla kullanılan, orjinine bakılmaksızın, orijinal haliyle yada arıtılmış olarak ister kaynağından isterse dağıtım ağından temin edilen veEk-1' deki parametre değerlerini sağlayan ve ticari amaçlı satışa arz edilmeyensuları,
ı)Dış Şebeke Sistemi: İnsani tüketime yönelik suları kullanıcılara ulaştırmakamacı ile iç şebeke dağıtım sistemine kadar olan borular, bağlantılar,aletlerden oluşan dağıtım ağını,
i)İç Şebeke Sistemi: İnsani tüketime yönelik suları kullanıcılara ulaştırmakamacı ile dış şebeke sistemi ile musluklar arasında kurulmuş olan ve ilgiliulusal yasa uyarınca su tedarikçisinin yetkisi ve sorumluluğu altında olmayanborular, bağlantılar ve aletlerden oluşan bina içi dağıtım sistemini,
j)Kurul: Kaynak suları ve içme sularını incelemek üzere her ilde Sağlık Müdürününteklifi ve Valiliğin onayı ile oluşturulan inceleme kurulunu,
k)Tesis İzni: Kaynak suyu ve içme suyu işletmelerinin inşası için bu Yönetmelikuyarınca verilen izni,
l)İşletme İzni: Kaynak suyu ve içme suyu işletmelerine bu Yönetmelik uyarıncaverilen işletme belgesini,
m)Otomatik Makine: İmlahanede yer alan, yıkama, doldurma ve kapaklama işlemleriniel değmeden otomatik olarak yapan makineyi,
n)Otomatik Sistem: İşletmede üretimi yapılan ambalajın temizlenmesi, dolum vekapaklama işlemlerini el değmeden otomatik olarak uyum içinde yapan sistemi,
o)Geri Dönüşlü Kap: Kaynak suyu ve içme suyu dolumunda bir defadan fazlakullanılan ve su ile etkileşim yapmayan cam, metal, krom-nikel, polikarbonat vebenzeri kapları,
ö)Geri Dönüşsüz Kap: Su dolumunda bir defadan fazla kullanılmayacak pet, cam,metal, krom-nikel ve benzeri kapları,
p)Kurul Ön Raporu: bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda suyunkaynağı, çıkış noktası ve tesis yeri ile ilgili olarak Kurulca hazırlanankaynak veya içme suları hakkında ilk raporu,
r)Kurul Son Raporu: Tesis izni aşamasında sunulan projelere ve bu Yönetmelikesaslarına göre su tesisinin tamamının inşa edilip tamamlandığına dair Kurultarafından hazırlanan kaynak veya içme suları hakkında son raporu,
s)Üye Ülke: Avrupa Birliği üyesi olan ülkeleri,
ş)Üçüncü Ülkeler: Avrupa Birliğiüyesi olmayan ülkeleri ifadeeder.
İKİNCİBÖLÜM
GenelEsaslar, Kalite Standartları ve Yönetmeliğe Uyum Çizelgesi
GenelEsaslar
Madde6 — Suların,sağlığa uygun ve temiz olması zorunludur.
BuYönetmeliğin asgari şartları bakımından sular;
a)İnsan sağlığına potansiyel bir tehlike oluşturan miktar ve yoğunlukta maddeler,mikro-organizmalar ve parazitler içermiyorsa,
b)Ek-1’de yer alan şartlara ve bu Yönetmeliğin 7, 8, 10, 11 ve 13 üncümaddelerine uyuyor ise sağlığauygun ve temiz kabul edilir.
BuYönetmeliğin uygulanması sırasında insan sağlığını korumak amacıyla alınanönlemler, bu Yönetmelikte belirtilen suların fiziksel, kimyasal, radyoaktif vemikrobiyolojik parametre değerlerinin aşılmasına, suyun kalite standartlarınındışına çıkılmasına veya suların kirlenmesinde herhangi bir artışa nedenolmamalıdır.
KaliteStandartları
Madde7 — Suyun kalitestandartları Ek-1' de belirlenen parametre değerlerini içerir.
Ek-1(c) ve (d)’de belirlenen parametre değerleri, suyun izlenmesi ve düzelticiönlemler ile kullanım sınırlamalarına ilişkin 11 inci maddede belirtilenyükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.
İnsansağlığının korunmasının gerektirdiği hallerde Ek-1’de yer almayan parametrelerde ilave edilebilir. İlave edilecek parametreler, en azından suyun mikroorganizmalardan, parazitlerden ve insan sağlığına potansiyel bir tehlikeoluşturan miktarlarda herhangi bir maddeden yoksun olmasını sağlamalıdır.
KaliteStandartlarının Aranacağı Noktalar
Madde8 — 7 nci maddedeyer alan parametreler;
a)Suyun bir şebeke aracılığı ile temin edilmesi halinde, bina ya da birkuruluşta, suyun insani tüketim için kullanılmak üzere musluklardan akıtıldığı,
b)Suyun tankerden alınması halinde, tankerden alındığı,
c)Suyun satılmak üzere şişelere ya da ambalajlara doldurulması halinde, şişelereya da ambalajlara doldurulduğu,
d)Suyun gıda üretiminde kullanılması halinde, suyun üretimde kullanıldığı noktalarda aranır.
Suyun,toplu kullanıma sunulduğu tesisler ve kuruluşlar dışındaki noktalarda kalitestandartlarına uymadığının tespit edilmesi ve bu durumun, iç şebeke sistemindenya da bakım veya onarımdan kaynaklandığının belirlenmesi durumunda, buYönetmelik hükümlerine uyulmuş kabul edilir.
Şebekearacılığıyla temin edilen sular için bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilendurumun geçerli olması halinde, yetkili merciler, mülkiyet sahiplerince alınabilecek mümkün olan her türdüzeltici önlem hakkında mülkiyet sahiplerine tavsiyelerde bulunma da dahilolmak üzere, parametrik değerlere uyumsuzluk riskini azaltacak veya ortadankaldıracak her tür önlemi alır. Bunların dışında suyun kullanıma açılmasındanönceki yapısının ve özelliğinin değiştirilmesi yoluyla, kullanıma açıldıktansonraki parametrik değerlerle uyumsuzluk riskinin azaltılmasını ya da ortadankaldırılmasını temin eden uygun işleme teknikleri gibi diğer önlemler deyetkili mercilerce alınır ve ilgili nüfusa gerekli tavsiyelerde bulunarak, taraflarınca alınmasıgereken ilave tedbirler hakkında bilgi verilir.
YönetmelikHükümlerine Uyum İçin Zaman Çizelgesi
Madde9 — Sularınkalitesinin bu Yönetmeliğe uyması için gerekli önlemler, bu Yönetmeliğinyürürlüğe giriş tarihinden itibaren üç yıl içinde alınır.
Ancak;
a)Mümkün olan hallerde, dezenfeksiyondan ödün vermemek kaydıyla Bromat için Ek-1(b)’de belirtilen parametre değerinden daha düşük bir değer elde etmekhedeflenir. 8 inci maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde atıfta bulunulan sular için, bromatla ilgiliEk-1 (b)’de belirtilen parametrik değere bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren en geç beş yıl içinde ulaşılması sağlanır. Bu sular için,bromatın parametrik değeri bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibarenilk üç yıl için 25 µg/L olarak uygulanır.
b)8 inci maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde atıfta bulunulan sular içinKurşunla ilgili Ek-1 (b)’de belirtilen parametrik değere bu Yönetmeliğinyürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç onbeş yıl içerisinde uyulmasısağlanır. Bu sular için, kurşunun parametrik değeri bu Yönetmeliğin yürürlüğegirdiği tarihten itibaren ilk sekiz yıl için 25 µg/L olarak uygulanır.
Kurşunparametresi için belirtilen değerlere uyum sağlamak amacı ile verilen süreboyunca insani tüketim amaçlı suların kurşun miktarını mümkün olduğu kadarazaltmak için bütün tedbirlerin alınması sağlanır.
Budeğere uyumun sağlanmasına yönelik önlemlerin alınması sırasında, Bakanlıkinsani tüketim amaçlı sulardakurşun miktarının en yüksek olduğu yerlere öncelik vermelidir.
c)Mümkün olan hallerde, dezenfeksiyondan ödün vermemek kaydıyla trihalometanlariçin Ek-1 (b)’de belirtilen parametre değerinden daha düşük bir değer eldeetmek hedeflenir. 8 inci maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde atıfta bulunulansular için, trihalometanlarla ilgili Ek-1 (b)’de belirtilen parametrik değerebu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç on yıl içindeulaşılması sağlanır. Toplam trihalometanlar için parametrik değer buYönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren ilk sekiz yıl için 150µg/L’dir.
İKİNCİKISIM
İçme-KullanmaSuları
BİRİNCİBÖLÜM
İçme-KullanmaSularına Ait Hükümler
İzleme,Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri
Madde10 — Tüketimesunulan içme-kullanma suları Ek-2 Tablo B1’de belirtilen sıklıklarda denetlemeizlemesi ve kontrol izlemesine tabi tutulur. Ek-2 Tablo B1’de belirtilen asgarişartlara uygun izleme programları hazırlanır. Numune alma noktaları, Ek-2’dekigereklilikleri karşılayacak şekilde yetkili mercilerce belirlenir. Numuneler,yıl boyu tüketilen suyun kalitesini yansıtacak şekilde alınır. Ancak suların,Ek-1 (a) ve (b)' de belirtilen parametre değerleri ile, 7 nci maddenin ikincifıkrası uyarınca belirlenen parametre değerlerine uyumsuzluğunun tespitedilmesi halinde, kirliliğin boyutlarının ve düzeltici önlemlerin etkinliğinintespiti amacıyla, 11 inci madde uyarınca izleme programı dışında ilavedenetleme izlemesi talep edilebilir.
Denetlemeizlemesinin amacı; Yönetmelik Ek-1 (a) ve (b)' deki bütün parametrik değerlereuyulup uyulmadığını belirlemek için gerekli verileri temin etmektir. Sular EK-1 (a) ve (b)’de belirtilen parametreler ile 7 nci maddenin ikinci fıkrasıuyarınca belirlenen bütün parametreler denetleme izlemesine tabi tutulur.Bakanlık gerekli gördüğü taktirde Ek-1 (c) ve (d)’ de yer alan parametreleri dedenetleme izlemesine dahil edebilir.
Kontrolizlemesinin amacı, içme-kullanma suyunun Ek-2 Tablo A’da sayılan parametrelerinEk- 1’de yer alan değerlerine uyup uymadığını belirlemek amacıyla, suyun organoleptikve mikrobiyolojik kalitesi ve aynı zamanda içme suyu arıtımının yapılmasıdurumunda, bu arıtımın (özellikle dezenfeksiyon) etkili olup olmadığı hakkındadüzenli bilgi sağlamaktır.
İçme-kullanmasularına dezenfeksiyon gerekmesi halinde, dezenfeksiyonun etkinliği doğrulanır.Yan ürünlerden kaynaklanan kirlenmenin önlenmesi için; dezenfeksiyondan tavizverilmeksizin dezenfeksiyon dozu düşük tutulur ve gerekli bütün tedbirleralınır.
İçme-kullanmasularının dezenfeksiyonunda klor kullanılması halinde uç noktalardan alınannumunelerde serbest bakiye klor miktarı en fazla 0.5 mg/L olmalıdır.
İçme-kullanmasularından numune alma noktaları 8 inci maddede belirtilen noktalardır. Bunoktalardan alınacak numunelerde ve analizlerde, analizi yapılacak parametrelerile numune alma ve analiz sıklığı Ek-2 Tablo B 1’ e göre belirlenir.
Parametrelerinanaliz özellikleri için Ek-3’te belirtilen şartlara uyulur.
Ek-3(1)’ de belirtilen metotlardan farklı bir metot kullanılması durumunda,sonuçları Ek-3 (1)’ de belirlenen metotlarla elde edilenler kadar güvenilirolmalıdır. Söz konusu metot ve eşdeğerliği hakkında Bakanlığınbilgilendirilmesi ve onayı gerekir. Bu madde uyarınca farklı metot kullanılması halinde Komisyona bilgi verilir.
Ek-3(2) veya (3)’de yer alan parametreler için söz konusu bölümlerde belirlenengerekliliklere uymak şartıyla herhangi bir metot kullanılabilir. Ek-3 (2)’deyer alan parametrelerin analizi için kullanılan analiz metotlarının performanskarakteristikleri bu bölümde yer alan performans karakteristiklerine uymalıdır.
İçme-kullanmasularının bu Yönetmelikte yer almayan parametreler yönünden kirlenmesinin ve bukirlenmenin insan sağlığına potansiyel bir tehlike oluşturmasının muhtemelolması halinde, bu Yönetmelikte bulunmayan maddeler ve mikroorganizmalar için ayrı izleme yapılır, izlemesonuçlarına göre gerekli tedbirler alınır.
DüzelticiÖnlemler ve Kullanım Sınırlamaları
Madde11 — BuYönetmeliğin Ek-1 (a) ve (b)’ de belirlenen parametre değerleri ile 7 ncimaddenin ikinci fıkrası uyarınca belirlenen parametre değerlerinin herhangi birihlali durumunda, bu ihlalin nedenlerini belirlemek amacıyla gerekliincelemeler yapılır.
Şebekedensağlanan sular, bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki yükümlülüklere uymak içinalınan tedbirlere rağmen, bu Yönetmeliğin Ek-1 (a) ve (b)' deki belirtilenparametre değerleri ile 7 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca belirlenenparametre değerlerine uymuyorsa ve bu sulardaki uyumsuzluk iç şebekesisteminden, bakım veya onarımdan kaynaklanıyorsa, yetkili merciler, suyunkalitesinin iyileştirilmesi için düzeltici önlemleri en kısa sürede alır veilgili parametrik değerin ne derecede aşıldığı veya uyumsuzluğun insansağlığına ne derecede bir tehdit oluşturduğu gibi hususları dikkate alarakzorlayıcı tedbirlere öncelik verir.
Herhangibir parametre değerinin ihlali durumunda, gerekli görülürse sular, izlemeprogramı dışında ilave denetleme izlemesine tabi tutulabilir, herhangi birparametre ihlali olmasa dahi insan sağlığı için potansiyel tehlike oluşturaniçme-kullanma suyunun kullanımı yasaklanabilir ya da sınırlanabilir veya insansağlığını korumak için gerekli diğer önlemler alınır. Hangi önlemlerinalınacağına, içme-kullanma sularının kullanımının sınırlanmasının veyatemininin durdurulmasının insan sağlığı açısından neden olacağı riskler dedikkate alınarak karar verilir. Böyle bir durumda tüketiciler bilgilendirilerekgerekli uyarılar yapılır. Yetkili mercilerce alınan önlemler hakkında rehberlerhazırlanabilir.
Denetlemeizlemelerinde Ek-1 (c) ve (d)’de yer alan parametre değerlerinin ya daşartlarının ihlali halinde, bu ihlalin insan sağlığı için herhangi bir riskoluşturup oluşturmayacağı değerlendirilir. İnsan sağlığını korumak amacıylagerekli olması halinde su kalitesini iyileştirmek için gerekli düzelticiönlemler alınır.
Düzelticiönlemlerin alınmasını gerektiren ihlalin ciddi boyutlarda olması durumundatüketiciler bilgilendirilir.
Muafiyetler
Madde12 — Hiç birmuafiyetin insan sağlığına yönelik potansiyel bir tehlike oluşturmaması esastır.Ancak bölgede içme-kullanma suyu tedarikinin sürdürülebileceği başka makul yolların bulunmaması halinde,Ek-1 (b)’de ya da 7 nci maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak belirlenenparametre değerlerinden, yetkili mercice, belirlenecek bir maksimum değerekadar muafiyet verilebilir. Muafiyetler kısa süreli olur ve maksimum üç yılı geçemez. Bu sürenin sonuna doğruyeterli ilerleme sağlanıp sağlanmadığını belirlemek için bir değerlendirmeyapılır. İkinci bir muafiyet verilmesi halinde, buna ilişkin değerlendirmesonuçları ikinci muafiyet verilmesinin bütün gerekçeleriyle birlikte Komisyonagönderilir. İkinci muafiyetin süresi üç yılı aşamaz. Ancak, istisnai hallerdeKomisyondan üç yılı aşmayan üçüncü bir muafiyet dönemi talep edilebilir.
Verilenherhangi bir muafiyette aşağıda yer alan hususlar belirtilir;
a)Muafiyetin gerekçeleri,
b)Parametrenin adı, önceki izleme sonuçları ve muafiyette izin verilebilecekmaksimum değer,
c)Coğrafi bölge, temin edilen günlük su miktarı, ilgili nüfus ve herhangi birgıda üretim faaliyetinin etkilenip etkilenmeyeceği,
d)Gerekli olan yerlerde artırılmış izleme sıklığı içeren uygun bir izleme planı,
e)Gerekli düzeltici faaliyetlerin planının bir özeti, çalışma zaman çizelgesi,gider tahmini ve gözden geçirmeye ilişkin düzenlemeler,
f)Talep edilen muafiyet süresi.
Eğerparametre değerinin ihlalinin önemsiz olduğu değerlendirilir ve 11 incimaddenin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan düzeltici tedbirler, sorunun 30gün içinde çözülmesi için yeterli ise ikinci fıkrada listelenen şartlaruygulanmaz. Bu durumda, yalnızca ilgili parametre için izin verilebilecekmaksimum değer ve sorunun çözümü için izin verilecek süre belirlenir.
Eğerherhangi bir su tedariki için bir parametre değerinin ihlali geçen 12 aylık süreiçinde toplam 30 günü aşmışsa bir önceki fıkraya başvurulamaz.
Bumaddede belirtilen muafiyetlere başvurulması halinde, ilgili nüfusbilgilendirilir. Ayrıca, gerektiğinde, muafiyetin özel risk oluşturabileceğinüfus gruplarına tavsiyede bulunulur. Bu yükümlülükler, aksine kararverilmedikçe, bu maddenin üçüncü fıkrasında tarif edilen durumlarda uygulanmaz.
Üçüncüfıkraya uygun olarak verilen muafiyetler hariç olmak üzere, günde ortalama 1000m3’ü aşan miktarda su tedarik eden ya da 5.000’den fazla insanın yararlandığımüstakil bir su kaynağına ilişkin herhangi bir muafiyet konusunda Komisyon,ikinci fıkrada belirlenen bilgiler dahil, iki ay içinde bilgilendirilir.
Bumadde şişelerde ya da kaplarda satışa sunulan kaynak suları ile içme sularınauygulanmaz.
Arıtma, Ekipman ve Materyallerin Kalitesinin Güvenceye Alınması
Madde13 — İçme-kullanmasularının hazırlanması, dağıtımı ve yeni yapılacak tesisatta kullanılan maddeveya materyallerden kaynaklanan kirliliğin, kullanım için gerekli olanyoğunluktan daha yüksek olmaması ve doğrudan ya da dolaylı olarak, insansağlığına yönelik bir risk oluşturmaması için gerekli bütün önlemler alınır.Suyun tüketime sunulduğu noktaya kadar her aşamada su ile temas eden veyaetmesi muhtemel olan bütün yüzeyler ile yine su ile temas edecek şekildekullanılacak alet ve cihazlar, suyun niteliğini bozmayacak ve sağlığa zararvermeyecek özelliklere haiz malzemeden yapılır.
Bilgilendirmeve Rapor Etme
Madde14 — Yetkilimercilerce içme-kullanma sularına ilişkin olarak tüketicilere yeterli ve güncelbilgiler sağlanır ve bu doğrultuda Bakanlık bilgilendirilir.
Sularınkalitesi hakkında, tüketicileri bilgilendirmek için üç yılda bir raporyayınlanır. Rapor, en azından günde ortalama 1000 m3’ü aşan ya da 5000’denfazla kişiye hizmet eden bütün müstakil su kaynaklarıyla ilgili bilgileriiçerir. Rapor üç takvim yılını kapsar ve bu dönemin sonundan itibaren birtakvim yılı içinde yayınlanır. Bu raporlar yayınlanmasından itibaren iki ayiçinde Komisyona gönderilir.
Raporlarınhazırlanmasında, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, 7 nci maddeninikinci ve üçüncü fıkrası, 10 uncu maddenin birinci fıkrası, 11 inci madde, 12nci maddenin beşinci fıkrası ile altıncı fıkrası ve 15 inci maddenin birincifıkrasında yer alan hükümler dikkate alınır.
Ayrıca,hazırlanan raporla birlikte, 11 inci maddenin birinci fıkrası ile üçüncüfıkrası ve 9 uncu maddenin (c) bendine uygun olarak alınan ya da alınacak önlemler hakkında rapor hazırlanır veKomisyon’ a sunulur.
YönetmelikHükümlerine Uymak için Zaman Çizelgesiyle ilgili İstisnai Haller
Madde15 — 9 uncu maddehükümlerine uymak için zaman çizelgesiyle ilgili olarak, istisnai hallerde ve coğrafi olarak tanımlanmışalanlarda, Komisyona 9 uncu maddede yer alan süreden daha uzun bir süretanınması için özel bir talepte bulunulabilir. Bu ilave süre üç yılı aşamaz vesürenin sonuna doğru bir gözden geçirme yapılır ve sonucu Komisyona iletilir.Komisyondan bu gözden geçirmeye dayalı olarak üç yıla kadar uzayan ikinci birilave süre talep edilebilir. Bu hüküm şişelerde ya da kaplarda satışa sunulansulara uygulanmaz.
Gerekçeleribildirilen böyle bir talep, karşılaşılan güçlükleri belirleyecek ve en azından12 nci maddenin ikinci fıkrasında öngörülen bütün bilgileri içerecektir.
Yetkilimerci bu maddeyi uyguladığında talepten etkilenecek nüfusun, talebin sonucuhakkında uygun bir yolla hemen bilgilendirilmesini ve gerekli olan hallerde, butalebin özel bir risk oluşturabileceği özel nüfus gruplarına uyarılardabulunulmasını sağlar.
ÜÇÜNCÜKISIM
KaynakSuları ve İçme Suları
BİRİNCİBÖLÜM
KaynakSuları ve İçme Sularının İzne Bağlanması ile İlgili Hükümler
İzinsizKaynak Suları ve İçme Sularının Satış Yasağı
Madde16 — İzinsizkaynak suları ve içme sularının satış yasağı ile ilgili hükümler aşağıdabelirtilmiştir:
a)Bu Yönetmelikte belirtilen tanım ve niteliklere uygun olsa dahi, bu Yönetmelikhükümlerine göre izin alınmamış kaynak ve içme sularının pazara arzı, satışı vetüketime sunulması yasaktır.
b)Dere, göl, nehir gibi yüzeysel suların satışı yasaktır.
c)Kaynak suları ve içme sularında aynı kaynak birden fazla gerçek veya tüzelkişilerce kullanılamaz.
d)İzinli suların, işletme ruhsatında yer alan ticari isminden farklı bir isim altında satışı yasaktır.Ancak, Bakanlığın özel izni ile izinli sulardan üçüncü ülkelere ihracat amacıile kendi adına veya başka firma adına farklı bir ticari isim ile dolumyapılabilir. Bu madde uyarınca dolum yapacak üreticilerin Ek-6’ da yer alanform doğrultusunda Bakanlığa bildirimde bulunarak izin alması zorunludur.
e)Bu Yönetmeliğe göre izne bağlanmış olan kaynak ve içme suları, tüketimyerlerine nakil ve tüketim yerindeki depolama işinde kullanılacak taşıt, tankve depoların Bakanlıkça hijyenik şartlara sahip olması ve bu öngörülen usul ve esaslar çerçevesindeayrıca izin alınması kaydı ile toplu olarak yemek ve sair gıda maddesihazırlamak veya istihdam ettiği elemanların ya da hizmet sunduğu kişilerin suihtiyacını karşılamak veya endüstride herhangi bir maddenin üretimindekullanmak için Ek-1' de nitelikleri belirtilen kaynak veya içme sularını terciheden kuruluş ve işletmelerden günde 500 litreden fazla ihtiyacı olanlara busular temin edilebilir. Bu sular başkalarına satılamaz.
f)Belediye mücavir alanı dışında olup fenni su şebekesi bulunmayan veya sıhhiiçme-kullanma suyu yeterliolmayan, toplu yaşanılan ve günde 500 litreden fazla zaruri su ihtiyacı bulunanyerlerdeki kişilerin su ihtiyacının karşılanması için, bu fıkranın (e) bendiuyarınca su temin edilebilir . Bu sular başkalarına satılamaz.
İzinAlma Mecburiyeti
Madde17 — BuYönetmelikte belirtilen esaslara uygun kaynak ve içme sularını işletmekisteyenler, Bakanlıktan tesis ve işletme izni almak zorundadır.
BuYönetmeliğe göre verilen izin, yürürlükteki mevzuat uyarınca diğerkuruluşlardan izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İlkBaşvuru, İnceleme ve Analiz
Madde18 — BuYönetmelikte belirtilen kaynak ve içme sularını işletmek isteyen gerçek veyatüzel kişiler, kaynakta veya çıkış noktasında hiçbir işlem yapmadan, kaynağınveya çıkış noktasının yerini tereddütlere meydan vermeyecek şekilde belirleyenplan veya kroki ile birlikte Valiliğe müracaat ederler.
BaşvurununMüdürlüğe intikali üzerine; suların kaynağı veya çıkış noktası, müdürlük elamanlarıkontrolünde numune alınacak şekle getirtilir. Kurul, kaynağı veya çıkış noktasıve tesis yerini mahallinde tetkik eder. Yapılan tetkikler sonucunda, kaynağınveya çıkış noktasının tanımına uygunluğunun tespit edilmesi halinde, sağlıkteşkilatı, kaynağından tekniğine uygun olarak gerekli numuneleri alır; debi vesıcaklık gibi mahallinde yapılması gereken ölçümleri yapar, kaptajın yeri vekaynağın veya çıkış noktasının etrafında bırakılacak koruma alanı mesafesi ve gerekli olan diğer hususlara dayer verilerek ön raporu detaylı şekilde hazırlar.
Alınannumuneler, tercihen akredite olmuş ve analitik kontrol sistemine sahip, denetimyetkileri yetkili kuruluşlarca onaylanmış bağımsız kişi veya kurumlarca belirliaralıklarla denetlenen laboratuvarlar arasından, Bakanlıkça yetki verileceklaboratuvarlarda analiz ettirilir.
Tesisizni ve işletme izni için yaptırılan analizler ile Kurul üyelerininyolluklarının yürürlükteki mevzuata uygun olarak ödenmesinden su işletmecisisorumludur.
Kurul
Madde19 — Kurul; İlsağlık müdürünün veya görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığındaaşağıdaki üyelerden teşkil edilir:
a)Gıda ve çevre kontrol şube müdürü,
b)Kimya mühendisi veya kimyager veya gıda mühendisi veya biyolog,
c)Jeoloji mühendisi veya hidro-jeoloji mühendisi,
d)Makine mühendisi,
e)İnşaat mühendisi,
f)Tıbbi teknolog veya sağlık memuru veya çevre sağlık teknisyeni,
g)İlgili imar müdürlüğünü temsilen bir yetkili.
Tesisizni aşamasında Kurul, bu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (e), (f) ve (g)bentlerinde sayılan gruplara dahil üyelerden her bir gruptan en az bir üyeninkatılımı ile mahallinde toplanır.
İşletmeizni aşamasında ise, bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (e) ve (f)bentlerinde sayılan gruplara dahil üyelerden her bir gruptan en az bir üyeninkatılımı ile mahallinde toplanır.
Gerekligörülür ise, diğer ilgili teknik elemanlar da kurula dahil edilir. Ayrıca,Kurula konusunda uzman ilgili sivil toplum örgütü temsilcisi gözlemci olarakkatılabilir. Söz konusu temsilcinin Kurula katılımı zorunlu değildir. Kurulüyelerinin görüşleri arasında ihtilaf doğması halinde Bakanlık konu ile ilgiliuzmanın görüşünü dikkate alabilir veya yeniden Kurul oluşturabilir.
ProjelerinHazırlanması
Madde20 — Kurulunolumlu ön raporundan sonra işletmeye ait suyun çıkış noktası ve kaynağı,kaptajı ve koruma bölgesi, isale hattı, toplama odası, depo, imlahane ve diğersosyal tesislere ait ünitelerin projeleri işletmeci tarafından aşağıdabelirtilen ölçeklerde yetkili mühendislere hazırlattırılır.
a)1/100 veya 1/1000 ölçekli koruma bölgesini gösterecek biçimde kaynak yeri plankoteleri,
b)1/20 - 1/50 ölçekli kaptaj projesi,
c)Kaynağın veya çıkış noktasının bağlantılarını, toplama odasını ve maslak gibiüniteleri de gösteren 1/200 -1/2000 ölçekli isale plan ve profili,
d)Kanalizasyon bulunmayan yerlerde 1/20 - 1/50 ölçekli fosseptik projesi veaçıklama raporu,
e)Depo kullanılacak ise 1/50-1/100 ölçekli depo projesi,
f)1/50-1/500 ölçekli imlahane projesi, (Uygulanacak prosese bağlı olarak,işletmede imal edilmesi gereken dönüşsüz ambalajlar için imal yeri ile kirli vedolu kap bekletme yeri, yıkama, doldurma ve kapaklama yeri ve diğer ilgiliüniteleri birlikte gösterir.)
g)Makine yerleşimi ile iş akımını gösterir şema ve açıklama raporu,
h)Sosyal tesis ile diğer yardımcı üniteleri gösterir 1/50-1/500 ölçekli proje,
ı)Bütün üniteler ile kaynak koruma alanını da gösterecek şekilde hazırlanmışgenel vaziyet planı.
Dosya Tanzimi
Madde21 — Tesis izniiçin üç nüsha olarak tanzim edilecek olan dosyada aşağıda belirtilen bilgi vebelgeler bulunur;
a)Dilekçe,
b)20 nci maddede belirtilenprojeler,
c)Suyun kaynağından veya kaynaklarından, çıkış noktası veya noktalarındanalınacak numunelerin Ek-1’de yer alan parametrelere ait tam analiz raporları,
d)Su ile ilgili Kurul ön raporu,
e)Ek-4’de yer alan Tesis İznine Esas Değerlendirme Formu,
f)Valiliğin Uygun görüşünü belirtir Olur,
g)Suyun imla şekli ile ilgili açıklama raporu,
h)Hidrojeolojik inceleme raporu,
ı)Suyun bulunduğu arazinin, Kurulca belirlenen koruma alanını da kapsayacakşekilde tapusu, yer başka gerçek veya tüzel kişiye ait ise noter onaylı anlaşmaörneği, hisseli tapularda diğer hissedarların noter onaylı muvafakatı veyailgili mahkemeden alınacak karar,
i)Suya uygulanacak üretim proseslerine ilişkin bilgi ve belgeler,
j)Teknik usullerle yer altından çıkartılan ve çıkış noktası kuyu olan içme sularında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğündenalınacak İçme Amaçlı Yer Altı Suyu Kullanım Belgesi,
k)Teknikusullerle yer altından çıkartılan içme sularının ilgili mevzuatına uygun olarakİl Özel İdaresi’nden kiralandığına dair sözleşme,
l)İsale hattında kullanılacak malzemelere ait bilgi ve belgeler,
m)Var ise ilgili mevzuatı doğrultusunda alınmış diğer kuruluşlara ait görüşyazıları.
Hazırlanandosyalar müdürlükçe incelenir ve uygun görülmesi halinde onaylanır. Müdürlükçeincelenerek uygun görülen ve onaylanan, dosya bilgilerine dayanılarakdüzenlenen Ek-4 formu, Valilik Oluru, Kurul Raporu ve analiz raporlarıBakanlığa gönderilir. Dosyalardan bir nüshası müdürlükte, birisi sağlıkocağında ve diğeri de işletmecide muhafaza edilir.
Tesis İzni
Madde22 — Bakanlığaintikal eden bilgi ve belgeler tetkik edilir ve gerektiğinde mahallindeincelemede bulunulur. Uygun görülmesi halinde işletmeye tesis izni verildiğibir yazı ile Valiliğe bildirilir. Müdürlükçe onaylanan dosyaların bir nüshasımüdürlükte, diğer nüshası da işletmecide muhafaza edilir.
Susahipleri veya işletmecileri, Bakanlıktan tesis izni almadan inşa ettikleriyapılardan dolayı hak talep edemezler.
Verilentesis izni üç yıl için geçerlidir. Tesisin bu süre içinde inşa edilememesi veişletme sahibinin Bakanlıktan ek süre talebinde bulunması halinde, bu süreBakanlıkça en fazla iki yıl uzatılabilir.
İşletme İzni
Madde23 — Tesis iznialanlar, uygun görülen projeleri ve bu Yönetmelikte istenilen hususları tamolarak yerine getirmek suretiyle bütün tesisleri inşa ederek tamamladıktansonra, bir dilekçe ile Valiliğe başvurarak işletme izni talebinde bulunurlar.
Kurulca,tesislerin mahallinde incelenmesi sonucu, bu Yönetmelik hükümlerine veprojelerine uygunluğunun anlaşılması halinde, ruhsata esas olmak üzere suyuntüketime sunulacağı en son nokta olan nihai dolum yerinden su örnekleri alınarakEk-1' de yer alan tüm parametreler yönünden analizleri yaptırılır. Suların etiket bilgisinde de bu analizsonuçları esas alınır.
Kurulson raporu, suyun tam analiz raporları, Valilik Oluru, firma imzası ve kaşesinitaşıyan üç adet etiket örneği Ek- 5’ de yer alan Kaynak ve İçme Suları İçinİşletme İznine Esas DeğerlendirmeFormu Bakanlığa gönderilir.
Gerektiğindetesisin mahallinde incelenmesi ve dosyanın tetkikine müteakiben Bakanlıkçaişletme izni verilir.
Tesisizni alınmadan inşa edilmiş tesislerin projelerine uygun olması halinde; Ek- 4ve Ek –5’ de yer alan formlara göre İl Sağlık Müdürlüklerince birdeğerlendirmede bulunulur ve herhangi bir olumsuzluk yok ise gerekli bilgi vebelgeler Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça uygun görülmesi halinde tesis izniile işletme izni aynı anda verilir.
İKİNCİBÖLÜM
TesislereAit Hükümler
KaynakKoruma Alanı
Madde24 — Kaynak korumaalanı, Kurul tarafından kaynağın yer aldığı jeolojik formasyon, topoğrafik vehidrojeolojik şartlar göz önüne alınarak tayin edilir.
Korumaalanı ile ilgili hususlar projesinde gösterilir ve gerekçesi ayrıntılı olarakKurul ön raporunda belirtilir.
Korumaalanına insan, hayvan, sel ve diğer suların girmesi önlenerek her türlükirlenmeye karşı tedbirler alınır. Bu bölgede suyun niteliğini etkileyecekfaaliyetlere izin verilmez.
Kaptaj
Madde25 — Teknikusullerle çıkartılmayıp yeryüzüne kendiliğinden çıkan suların kaptaja alınmasışarttır. Kaptaj, suyun çıkış noktasından sağlıklı şekilde alınarak isaleyehazır duruma getirilip, her türlü kirlenmeye mani olacak ve dışardan içinehiçbir şey sızmayacak tarzda inşa edilir. Kaptaj, suyun çıkış noktasına gelecekşekilde yapılır.
Kaptaj,camdan veya suyun niteliğini bozmayacak malzemeden yapılmış açılır kapanırşekilde ayrılmış, biri suların toplandığı oda ve diğeri manevra odası olmaküzere iki bölümden oluşur.
Kaptajınmanevra odasında, suyun isalesi, su kaynağını tamamen ortaya çıkaracak şekildetahliyesi, numune alınması, debisinin ölçülmesi ve manevra odasına döküleceksuların boşaltılması için gerekli tertibat yer alır. Ayrıca, her iki bölümünbirlikte veya ayrı ayrı havalandırılması için, suyun dışardan kirlenmesiniönleyecek şekilde gerekli tertibat yapılır. Bu özellikler, toplama odası ilebenzeri yapılarda da göz önünde bulundurulur ve bu gibi ünitelerin tahliyeuçlarına uygun tertibat konur.
Ayrıkaptajda toplanan aynı nitelikteki sular için tek manevra odası yapılabilir.
İsale
Madde26 — Suyu depoyaakıtmak için kurulan isale hattı, suyun fiziksel ve kimyasal niteliklerinibozmayacak bir maddeden yapılır.
İsaleprojesi, isale hattı borusunda daima basınçlı su bulunacak şekilde tanzimedilir.
Sukaptajdan depoya, gerekli sıhhi ve teknik tedbirler alınarak cazibe ileakıtılır. Topoğrafik bakımdan buna imkan olmayan hallerde, suyun özelliklerinibozmayacak nitelikte pompa kullanılarak ve su terfi edilerek isalesağlanabilir.
Depo
Madde27 — Depo, aşağıdabelirtilen özellikleri taşır;
a)Depo iç yüzeyleri fayans veya suyun niteliğini bozmayacak bir madde ilekaplanacak, en az iki göz oda ile bir manevra odasından oluşur.
b)Depo gözlerinin içine girişler manevra odasından veya manevraya müsaade edenvana gruplarından yapılır ve depo içine sabit merdiven konmaz.
c)Depoya giren ve çıkan sudan numune almak ve giren suyun debisini ölçmek içingerekli tertibat bulunur.
d)Depo, herhangi bir bina ile bitişik yapılmaz ve çatısı bulunmaz. Ancak, gereklidurumlarda imlahane ile bitişik olabilir.
e)Depo gözlerinin havalandırılmasının sağlanması ve dışarıdan su ve başkamaddelerin girmesinin önlenmesi için uygun bir havalandırma bacası bulunur.
f)Depoya su girişi yapan, imlahaneye veren ve tahliyede kullanılan borular, depoiçinde, su ile temas etmeyecek şekilde düzenlenir.
g)Depo manevra odasında, depo gözlerine giren ve çıkan borular ve bunlarınbirbiri ile olan bağlantıları bir şemada gösterilir ve bu şema manevra odasınıngörülebilir bir yerine asılır.
h)Ayrıca suların niteliklerini değiştirmeyecek paslanmaz çelik ve benzerimaddeler ile yapılmış depolar ile su ile temas eden yüzeylerin epoksi gibimaddelerle kaplı çelik tanklar da kullanılabilir.
İmlahane
Madde28 — İmlahaneaşağıdaki bölümleri kapsar:
a)Dönüşlü cam ve izin verilen diğer kaplara dolum yapmak için,
1)Boş kapların depolandığı bölüm,
2)Doldurulmuş kapların depolandığı bölüm.
b)İşletmede üretilen dönüşsüz kaplara dolum için;
1)Hammaddelerin depolandığı bölüm,
2)Doldurulmuş kapların depolandığı bölüm.
İmlahanetabanı, kir tutmayan yıkanabilir bir malzeme ile döşenir ve her bölüm tabanındakanalizasyona, kanalizasyon bulunmayan yerlerde septik çukurlara bağlı,sifonlu, ızgaralı tertibat bulunur. Bütün bölümlerin tabanları, suların çabukve kolay akabileceği şekilde sifon tertibatına doğru eğimli olur.
Yapılacakseptik çukurlar, hela çukurlarından ayrı olup, suların kirlenmesine nedenolmayacak şekilde ve 19/3/1971 tarihli ve 13783 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak ÇukurlaraAit Yönetmeliğe uygun olarak ayrı bir yerde yapılır.
İmlahaneduvarlarının iç yüzeyleri tabandan itibaren en az iki metre yükseklikte fayansgibi kolay temizlenebilir sıhhi malzeme ile döşenir.
İmlahaneiçindeki bölme duvarları ise fayans kaplı duvar olabileceği gibi, paslanmazçelik veya camdan yapılabilir. Bu bölmelerin asgari iki metre yükseklikteolması şarttır.
İmlahane,gündüz ışığı alabilecek şekilde inşa edilmiş ve yeterli büyüklükte pencere iledonatılmış olarak, daima temiz bulundurulur. Temizlik, sıhhi ve teknikusullerle yapılır.
İmlahaneiçinde bulundurulan her türlü araç ve gereçler kolay temizlenebilir maddedenyapılmış olacaktır. Temizlik için kullanılan çöp kabı ve diğer temizlikmalzemesi suyu kirletmeyecek bir yerde bulundurulur. Genel temizlik, çalışmasaatleri dışında yapılır. Çalışmanın devamlı olduğu hallerde ise çalışmadurdurularak yapılır.
İmlahaneyeher türlü haşere ve kemiricilerin girmesini önleyecek sıhhi ve fenni tedbirleralınır. Tesiste, gerektiğinde tekniğine ve usulüne uygun olarak yetkilipersonel tarafından ilaçlı mücadele yapılır. İlaçlamada yetkili makamlarca iznebağlanmış ürünler kullanılır ve bunlar imlahanede bulundurulamaz.
İmlahanede,personelin şahsi temizliğini yapması, kap, kapak ve benzeri malzemelerin özelbölümleri dışında depolanması, kedi, köpek, kümes hayvanları ile benzerlerininbeslenmesi ve bulundurulması yasaktır. Sosyal tesislere ait kapılar doğrudanimlahaneye açılamaz.
Aynıimlahanede, aynı dolum hattı ve makinesi kullanılarak ilgili kurumundan izinalınması şartı ile diğer su ve sulu içeceklerin dolumu yapılabilir.
SosyalTesisler
Madde29 — Tesiste,çalışanların sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere, yemekhane, soyunma-giyinmeve dinlenme yeri, duş, tuvalet, lavabo, gerektiğinde yatakhane gibi sosyaltesisler ihtiyaca cevap vereceközellik ve sayıda uygun sıhhi niteliklerde yapılır.
Suile Temas Eden Yüzeyler
Madde30 — Çıkışnoktasından doluma kadar su ile temas eden veya etmesi muhtemel olan bütünyüzeyler ile yine su ile temas edecek şekilde kullanılacak alet ve cihazlar,suyun niteliğini bozmayacak ve sağlığa zarar vermeyecek özellikleri haizmalzemeden yapılır.
ÜÇÜNCÜBÖLÜM
Kaplar,Kapaklar ve Etiketler
Kaplar
Madde31 — Suyundolumunda kullanılacak kaplar ilgili Bakanlığın iznine tabidir. Bu kaplar,suyun niteliğini değiştirmeyecek ve su ile etkileşmeyecek, izin alınmış birmaddeden yapılır.
Ambalajdacam dışındaki malzemeden yapılmış kapların kullanılması halinde, bu kaplarınsağlık açısından sakıncalı olmadığına, kullanım ve üretimine ilişkin bilgi vebelgeler ilgili Bakanlığa ibraz edilerek izne bağlanır.
Suyundolumunda kullanılan kaplar, geri dönüşlü ve geri dönüşsüz olmak üzere iki ayrıgrupta değerlendirilir:
a)Geri dönüşlü kaplar: En az 55-70 °C sıcaklıktaki su ve uygun temizlik maddesiile tam otomatik olarak el değmeden yıkanabilecek ve ayrıca kullanımı ve yıkamasonucu herhangi bir deformasyona uğramayacak nitelikte olur. Bu kaplarındedektör ve benzeri sistemle niteliğinin değişmediğinin kontrol edilmesigerekir.
Geridönüşlü polikarbonat damacanalarda suyun adı ve/veya şirket ismi ve/veyatescilli amblemi veya logosu kabartma şeklinde kap üzerine yazılır ve bukaplara farklı su dolumu yapılamaz. Geri dönüşlü kaplarda tutma yerleri kabıniç hacmine dahil olmamalıdır.
b)Geri dönüşsüz kaplar: Su dolumunda, cam ve metal dışında malzemeden yapılmışkapların kullanılması halinde, bu kaplar imlahanenin ilgili bölümlerindeotomatik olarak hammaddeden ve preformdan hareketle imal edilir. Kaplardolumdan önce basınçlı su ve hava ile temizlenir, el değmeden otomatik sistemledoluma alınır.
Suyundolumunda cam, polietilen (PET) ve polivinilklorür (PVC) gibi geri dönüşsüzkapların dışında alüminyum folyodan otomatik olarak üretilen geri dönüşsüzambalajlarda kullanılabilir.
Kapaklar
Madde32 — Su kaplarındakullanılacak kapaklar için ilgili Bakanlıktan izin alınması ve bu kapaklarınaşağıdaki özelliklere sahip olması şarttır.
a)Kapaklar su ile etkileşmeyen ve insan sağlığına zarar vermeyen plastik veyametalden yapılır ve imlahanede bulunan otomatik kapaklama makinesinde,yırtılmadan veya bozulmadan açılmayacak şekilde kapatılır.
b)Suların bardak şeklindeki kaplara dolumunda,yapıştırıcı kullanılmaksızın bardak ağzını tamamen kapatacak şekilde, tekniğineuygun kapaklar kullanılır. Bu kapaklarda, kolay açılabilmesi için açma uzantısı bulunur. Kapaklar, imlahanede hijyenikşartlarda muhafaza edilir.
Kullanılmışveya bozulmuş kapakların kullanılması yasaktır.
Kapların Yıkanması, Doldurulması ve Kapaklanması
Madde33 — Kaplarınyıkanması, doldurulması ve kapaklanması el değmeden otomatik makine veyaotomatik sistemle yapılır. Geri dönüşlü kaplar her seferinde dolumdan önceyıkanır. Otomatik yıkama ünitelerinde yıkama işlemi, uygun teknoloji ve malzemeile yapılır.
Yıkamasuyunda kullanılan ürünün aktivitesinin devamlılığı sağlanır.
TemizlikteBakanlıktan izinli ürünler kullanılır. İşlem dosyasında temizleyici ile ilgilibilgiler yer alır.
Tesistekiyıkama suyu hijyenik yıkamaya imkan vermeyecek derecede kirlendiğindedeğiştirilir.
Dolumyerinde dolum yapılan ve kapların yıkanmasında kullanılan su dışında başka subulundurmak yasaktır.
Etiket Bilgileri
Madde34 —Sularınetiketinde; suyun adı, cinsi, imla edildiği yerin adresi, Bakanlıkça verileniznin tarih ve sayısı, Bakanlığın uygun gördüğü uyarılar, ayırma işlemi gibiBakanlığın izni ile suya uygulanan işlemler ve suyun sahip olduğu parametreleryer alır. İmal ve son kullanma tarihi ile parti ve seri numarası etiket üzerineyazılabileceği gibi kap veya kapak üzerine görünür bir şekilde yazılır. Kaynak sularının ticaritanımlaması, kaynağın ismini veya kaynağın bulunduğu yerin isminiyansıtmıyorsa, kaynağın ismi veya kaynağın bulunduğu yerin ismi, bu ticari tanımlama için kullanılan puntonun birbuçuk kat büyüklüğünde puntoyla yazılır. Suyun cinsi, adının hemen altındaokunabilecek şekilde yazılır ve bu yazı sembollerle kapatılamaz. Etiketüzerinde yer alması gerekli görülen bilgiler, fırınlanmış veya kabartma veyabaskı şeklinde olabileceği gibi kağıt etiket şeklinde de olabilir.
Kağıtetiketin, suyun tüketiciye ulaşıncaya kadar ambalaj üzerinde kalmasınısağlayıcı, bozulmasını ve düşmesini önleyici her türlü tedbir işletmecitarafından alınır. Suyun adı mutlaka kapak üzerine de yazılır. K
ap,kapak ve etiketlerde tüketiciyi yanıltıcı bilgi ve sembollere yer verilemez.Tüketicinin yanıltılması ve aldatılmasını önlemek, ürün güvenliğini sağlamakiçin; işleticilerce polikarbonat damacana gibi kaplarda, kap ve kapak üzerinegelecek ve hava ve su sızdırmayacak şekilde shiring uygulanır. Shiring üzerineokunacak şekilde suyun adı ve cinsi yazılır.
Etiketlerindüzenlenmesinde;
a)Etiket zemini Ek-1 c’de yer alan gösterge parametrelerini kapsayacak şekildedoğal kaynak sularında mavi ve tonları; içme sularında kahverengi ve tonlarıolacak şekilde; tamamen tarif edilen renkte olabileceği gibi;
b)Etiketin alt ve üst kenarlarına su cinsine uyan, yukarıda belirtilen renklerdebantlar konulmak sureti ile, etiketin diğer yerlerinde istenilen renklerkullanılabilir. Bu bende uyan etiketlerde şu ölçüler uygulanır:
1)8 litre ve üzeri ambalajlarda asgari 1.5 cm. bant genişliği uygulanır ve bandıniçine suyun cinsi en az 18 punto ile yazılır.
2)1 litre hariç olmak üzere 1 ile 8 litre arası ambalajlarda asgari 1 cm. bantgenişliği uygulanır ve bandın içine suyun cinsi en az 14 punto ile yazılır.
3)1 litre ve altındaki ambalajlarda asgari 0.5 cm. bant genişliği uygulanır vesuyun cinsi en az 12 punto ile yazılır. Hazırlanan etiketler işletme ruhsatıaşamasında Bakanlıkça onaylanır.
Etiketzemini üzerinde, gösterge parametrelerinde yer alan kimyasal parametrelerokunabilecek şekilde yer alır.
Üçüncüülkelere ihracat amacı ile dolumu yapılan suların etiket düzenlemelerinde buYönetmelikte geçen hükümler uygulanmaz.
İçmesularında suyun fiziksel ve kimyasal niteliklerini değiştirici ters osmoz,filtrasyon ve benzeri işlemler ile kaynak sularında ozonla zenginleştirilmişhava kullanılarak ayrıştırma işlemi yapılması halinde etiket üzerindebelirtilmesi zorunludur.
İkrammaksadıyla kullanılmak üzere belirli kişi veya kuruluşlar adına üretim yapılanhallerde yukarıdaki fıkralarda belirtilen bilgilere ek olarak, adına üretimyapılan kişinin veya kuruluşun logosuna, adına veya unvanına etiket üzerindeyer verilebilir. Bu ürünler, üretimi yaptıran kişi veya kuruluşlarcabaşkalarına satılamaz. Bu tür üretimler, adına üretim yapılacak kişinin veyakuruluşun adı veya unvanı, etiket örneği ve üretim miktarı da belirtilerek herüretim partisinden önce Bakanlığa bildirilir.
DÖRDÜNCÜBÖLÜM
KaynakSuları ve İçme Sularıyla İlgili Çeşitli Hükümler
MesulMüdür
Madde35 — Sutesislerinde, devamlı olarak mesul müdür bulundurulması zorunludur. Mesulmüdüre ait bilgi ve belgeler sağlık müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.Müdürlükçe uygun görülürse mesul müdür belgesi düzenlenir.
Mesulmüdür, sağlık, gıda, biyoloji, kimya veya çevre alanında eğitim almış lisans veön lisans mezunlarından olur.
Mesulmüdür görevlendirilmesi işletmecinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Dezenfeksiyon, Ayrıştırma ve Filtrasyon
Madde36 — Kaynaksularının yer yüzüne çıktığı ve kullanıma arz edildiği noktada mikrobiyolojikaçıdan temiz olması esastır. Kaynak sularına kendisine karakteristik özellikveren önemli elementlere ilişkin suyun kaynağındaki niteliğini değiştirmemekkaydıyla uygulanan, muhtemelen oksijenlemeyi takiben demir ve kükürt gibikalıcı olmayan elementlerin filtrasyon ve boşaltma yoluyla ayrıştırılması,ozonla zenginleştirilmiş hava kullanılarak demir, mangan, kükürt ve arseniğinayrıştırılması ve tamamen fiziksel yollarla serbest karbondioksidin kısmen veyatamamen ayrıştırılması işlemleri ile kaynak suyunun kimyasal ve mikrobiyolojikniteliklerini değiştirmeyecek tarzda suda asılı kalan çözülmemiş partikülleriuzaklaştırmaya yönelik filtrasyon işlemleri dışında herhangi bir işlemuygulanmaması esastır. Kaynak sularında dezenfeksiyona yönelik herhangi birişlem yapılamaz Ancak savaş, deprem ve sel gibi doğal afetlerde Bakanlığın özelizni ve uygun göreceği usul ve teknikler ile diğer işlemlere tabi tutulabilir.
Ayırmaişleminde ozonla zenginleştirilmiş havanın kullanılması halinde;
a)Bakanlık önceden bilgilendirilir,
b)Ayırım işleminde ayırım işleminin etkinliğinin sağlanması, zararlı etkilerininönlenmesi ve suyun fiziksel ve kimyasal bileşimlerinin değişmemesi esas alınır,
c)Ayırma işleminden önce kaynak suyu, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (a)bendinde belirtilen mikrobiyolojik kriterleri sağlamalıdır. Ozonlazenginleştirilmiş hava kullanımı ile işleme tabi tutulmuş kaynak sularınınkontrol izlemesine ozon, bromat ve bromoform da dahil edilir ve işlemsonucundaki kalıntılar için maksimum limit değeri ozon için 50 mg/L, bromatiçin 3.0 mg/L, ve bromoform için ise 1.0 mg/L, olarak belirlenir .
İçmesularında dezenfeksiyon, çöktürme, filtrasyon gibi hazırlama işlemleriuygulanabilir. Bu sulara ayrıca deiyonizasyon, ters osmoz, elektrodiyaliz vebenzeri işlemler uygulanır.
İçmesularında dezenfeksiyon; ozonlama, ultraviole ve benzeri metotlar ileyapılabilir.
Personele Ait Kıyafet ve Sağlık Kontrolleri
Madde37 — İmlahanedeçalışan personel, uygun iş elbisesi ve başlık giymek, dolum makinelerinin başında duranlar ağız ve burunlarınamaske takmak zorundadırlar.
İşyerindeçalışan personelin temizliğine dikkat edilir. 1593 sayılı Umumi HıfzıssıhhaKanunu'nun 126 ncı maddesi gereğince çalışanların sağlık kontrolleri ve portörmuayeneleri yapılarak sağlık karnelerine işlenir. Bu işlemden işveren ve mesulmüdür sorumludur.
İşletmeciTarafından Yaptırılacak Analizler
Madde38 — İşletmeciler,kaynak ve içme sularının denetim ve kontrol izlemeleri için Müdürlük tarafındanalınacak su numunelerinin analizlerini 18 inci maddede belirtilenlaboratuvarlarda yaptırmak ve alacakları raporları her yıl için ayrı dosyalardasaklamak ve analiz sonuçlarını Müdürlük kanalıyla Bakanlığa bildirmekzorundadır.
İşletmedeBulundurulacak Belgeler
Madde39 — İşletmedeBakanlıkça verilen işletme izni belgesi, mesul müdüre ait fotoğraflı vevalilikçe onaylı belge, yaprakları numaralanmış ve sonu sağlık müdürlüğünceonaylanmış denetleme defteri, işçilere ait sağlık karneleri ve portör muayenesiraporları ile 38 inci maddeye göre işletmeci tarafından yaptırılmış analizlerinsonuç raporları bulundurulur. Ayrıca, suların üçüncü ülkelere ihracatı amacıyla16 ncı madde uyarınca Bakanlıktan izin alınmışsa, alınan izin belgesi deişletmede bulundurulur.
İznin Geçerliliği, İzin Belgesinin Kaybolması veya Tahrip Olması
Madde40 — İzin, kiminadına ve hangi su için alınmış ise o gerçek veya tüzel kişi ve su içingeçerlidir. İzin belgesinde belirtilen hususlar esas olup; bu hususlardanherhangi birinin değişmesi veya işletme izni belgesinin kaybolması,okunamayacak ve yanlış anlamalara sebep olacak şekilde bozulması halinde, susahibi veya işletmecisince bir dilekçe ile valiliğe müracaat edilir. Dilekçeyedeğişiklik ile ilgili belge ve bilgiler veya kayıp ilanı verilmiş gazete veyabozulan izin belgesinin aslı ilave edilir.
Müracaatüzerine müdürlükçe gerekli inceleme yapılır ve tesiste iznin verildiğişartlarda bir değişiklik olmadığının tespit edilmesi halinde; müdürlükçehazırlanacak rapor, valiliğin konuya ilişkin uygun görüşü ile birlikte Bakanlığaintikal ettirilir. Bakanlıkça yapılacak inceleme sonucu söz konusu talebinuygun görülmesi halinde, gerekli düzeltme yapılır veya eski tarih ve sayı ileyeniden izin belgesi tanzim edilir ve gerekli açıklama yapılarak onaylanır.
İzinverme sırasındaki mevcut şartlarını kaybettiği 46 ncı madde uyarınca tespitedilen işletmeler ile ruhsatlandırma sürecinin herhangi bir aşamasında sahte veyanıltıcı belge ibraz ettiği tespit edilen işletmecilerin adlarına düzenlenenizinler iptal edilir. Ayrıca yapılan denetimlerde faaliyet göstermediği tespitedilen ve tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde faaliyete geçmeyentesislerin işletmecilerinin adlarına düzenlenen izinler iptal edilir.
Tesiste Yapılacak İlave veya Değişiklik
Madde41 — Yeni kaynakilave edilmek veya tesiste fiziksel yapıyı değiştirecek şekilde tadilat veyailave yapılmak istenmesi halinde, 22 ve 23 üncü maddeler doğrultusundaBakanlıktan izin alınması şarttır.
Yenikaynak ilave edilmesi suretiyle suyun izninde belirtilen niteliğinin değişmesihalinde, mevcut izin iptal edilerek yeni tarih ve sayı ile izin belgesi tanzimedilir.
İthalve İhraç İzni
Madde42 — BuYönetmelikte belirtilen hüküm ve şartlara uygun olan kaynak ve içme sularınınithalinde ve ihracında, bu konulardaki düzenlemelere göre hareket edilir.Ancak, bu Yönetmelik hükümlerine uymayan kaynak ve içme sularının ithaline,yurtiçinde satışına ve tüketime sunulmasına izin verilmez.
BuYönetmeliğin 16 ncı maddesi gereği birden fazla ticari isim ile aynı kaynaktansu dolumu yapılmaması esastır. Ancak, Bakanlığın özel izni ile izinli sulardanüçüncü ülkelere ihracat amacı ile kendi adına veya başka firma adına farklı birticari isim ile dolum yapılabilir. Bu madde uyarınca dolum yapacak üreticilerinEk-6 da yer alan form doğrultusunda Bakanlığa bildirimde bulunarak izin almasızorunludur.
İsim Karışıklığının Önlenmesi
Madde43 — Kaynak veiçme sularının kontrollerinde herhangi bir karışıklığa meydan vermemek vetüketicinin yanılmasını veya aldatılmasını önlemek için; ayrı işletmelerdenelde edilen kaynak ve içme sularına aynı isim altında satış izni verilmemesiesastır. Ancak aynı işletmeci tarafından ayrı yerlerde üretilen kaynak ve içme sularına tek bir ticari isimile satış izni talep edilirse etiket üzerinde suyun ismine, üretildiği yerinveya kaynağın ismini yansıtan bir ticari tanımlama eklenmesi veya 34 üncü maddeuyarınca kaynağın isminin veya çıkartıldığı yerin isminin, suyun ticaritanımlamasının en az bir buçuk kat büyüklüğünde yazılması şartı ile izinverilebilir.
İsimkarışıklığının önlenmesi için suyun adıyla ilgili olarak marka tescil belgesi,marka tescil belgesi yok ise Türk Patent Enstitüsü Başkanlığına müracaatınadair belgenin noter onaylı suretinin işletme izni aşamasında ibrazı gerekir.
Tesislerin Dezenfeksiyonu
Madde44 — Sutesislerinin genel hijyen kaidelerine uyması esas olup, gerekli dezenfeksiyonunişletmecilerce Bakanlıktan izinli dezenfektanlar kullanılarak yaptırılmasızorunludur. Gerekli görülürse mahalli sağlık teşkilatının gözetiminde tesisler dezenfekte ettirilir.
Ambalaj Atıkları
Madde45 — Su dolumundakullanılan kap ve kapakların atıkları bağımsız bir ünitede muhafaza edilir.
Plastikve benzeri dönüşsüz kaplara dolum yapılan işletmelerde, kullanılmış kaplarınbulundurulması ve depolanması yasaktır.
Herne amaçla olursa olsun, imlahanede kullanılmış kapak bulundurulamaz.
Denetim ve İzleme
Madde46 — Kaynak veiçme sularına ait tesisler senede bir defa Bakanlıkça, üçer aylık periyotlarlada Müdürlükçe denetlenir. Bakanlıkça yapılan denetimler sonucu eksiklikleritespit edilen tesislere eksikliklerinin giderilmesi için en az onbeş gün süreverilir. Bu süre sonunda gerekli şartları sağlamayan tesisler hakkında yasalişlem yapılır. Tüketime sunulan kaynak ve içme suları ise denetim izlemesine,kontrol izlemesine ve piyasa kontrolüne tabi tutulur.
Numuneler,nihai dolum yerinden alınır. Ancak herhangi bir kontaminasyonun olmasıdurumunda dolum yerinin dışındaki noktalardan da gerekli önlemler aldırılaraknumuneler alınabilir.
Piyasayaarz edilen suların tüp, otogaz, petrol ve petrol ürünleri ile bir aradadağıtımı ve satışı yapılamaz.
İşletmeciler,yıllık üretim miktarlarını, takip eden yılın ilk ayında İl Sağlık Müdürlüklerikanalıyla Bakanlığa bildirmek zorundadır. Suların denetim izlemeleri ilekontrol izlemeleri bu bildirimler doğrultusunda Bakanlıkça Ek-2 Tablo B2uyarınca programlanır.
Denetlemeizlemesinin amacı; bu Yönetmeliğin Ek-1 (a) ve (b)' deki bütün parametrikdeğerlere uyulup uyulmadığını belirlemek için gerekli verileri temin etmektir.Sular Ek -1 (a) ve (b)’ de belirtilen parametreler ile 7 nci maddenin ikincifıkrası uyarınca belirlenen bütün parametreler denetleme izlemesine tabi tutulur. Bakanlık gerekli gördüğütaktirde Ek-1 (c) ve (d)’ de yer alan parametreleri de denetleme izlemesinedahil edebilir.
Denetlemeizlemesi için belirlenen program doğrultusunda müdürlük tarafından numunealınarak analizleri yapılmak üzere 18 inci maddede belirtilen laboratuvarlaragönderilir. Analiz ücretlerinin ödenmesi 38 inci madde gereği işletmecininsorumluğundadır.
Kontrolizlemesinin amacı; kaynak suları ve içme sularının Ek-2 Tablo A’da sayılanparametrelerin Ek- 1’de yer alan değerlerine uyup uymadığını belirlemekamacıyla, suyun organoleptik ve mikrobiyolojik kalitesi ve aynı zamanda içmesularında dezenfeksiyon yapılması durumunda, bu dezenfeksiyonun etkili olupolmadığı hakkında düzenli bilgi sağlamaktır. Bakanlıkça hazırlanan programgereği kontrol izlemelerinde Müdürlükce suyun nihai tüketime sunulacağı dolumyerinden numune alınarak Ek-2 Tablo A’da yer alan parametreler için analizleryaptırılarak analiz sonuçları Bakanlığa bildirilir.
Kontrolizlemesi için belirlenen program doğrultusunda Müdürlük tarafından numunealınarak analizleri yapılmak üzere 18 inci maddede belirtilen laboratuvarlaragönderilir. Analiz ücretlerinin ödenmesi 38 inci madde gereği işletmecininsorumluğundadır.
Numuneler,yıl boyu tüketilen suyun kalitesini yansıtacak şekilde alınır. Ancak suların,Ek-1 (a) ve (b)’de belirtilen parametre değerleri ile 7 nci maddenin ikincifıkrası uyarınca belirlenen parametre değerlerine uyumsuzluğunun tespitedilmesi halinde, kirliliğin boyutlarının ve düzeltici önlemlerin etkinliğinintespiti amacıyla, 11 inci madde uyarınca izleme programı dışında ilave denetlemeizlemesi talep edilebilir. Bumadde gereği uygun çıkmayan sular 48 inci madde uyarınca takibe alınır.
Kaynaksularının ve içme sularının bu Yönetmelikte yer almayan parametreler yönündenkirlenmesinin ve bu kirlenmenin insan sağlığına potansiyel bir tehlikeoluşturmasının muhtemel olması halinde, bu Yönetmelikte bulunmayanmaddeler ve mikroorganizmalar içinayrı izleme yapılır; izleme sonuçlarına göre gerekli tedbirler alınır.
Lüzumuhalinde, piyasaya sunulan kaynak suları ve içme sularından numuneler alınarak gerekli görülenparametreler açısından Ek-1’de yer alan parametrik değerlere göre piyasakontrolü yapılır.
İçmesularında dezenfeksiyon yapılması halinde, dezenfeksiyonun etkinliğidoğrulanır. Yan ürünlerden kaynaklanan kirlenmenin önlenmesi için;dezenfeksiyondan taviz verilmeksizin dezenfeksiyon dozu düşük tutulur vegerekli bütün tedbirler alınır.
Parametrelerinanaliz özellikleri için Ek-3’te belirtilen şartlara uyulur.
Ek-3(1)’de belirtilen metotlardan farklı bir metot kullanılması durumunda,sonuçları Ek-3 (1)’de belirlenen metotlarla elde edilenler kadar güvenilirolmalıdır; söz konusu metot ve eşdeğerliği hakkında Bakanlığınbilgilendirilmesi ve onayı gerekir. Bu madde uyarınca farklı metot kullanılması halinde Komisyona bilgi verilir.
Ek-3(2) veya (3)’de yer alan parametreler için söz konusu bölümlerde belirlenengerekliliklere uymak şartıyla herhangi bir metot kullanılabilir. Ek- 3 (2)’deyer alan parametrelerin analizi için kullanılan analiz metotlarının performanskarakteristikleri bu bölümde yer alan performans karakteristiklerine uymalıdır.
Herne suretle olursa olsun, belirli bir isim altında ruhsat almış bir suya başkabir su veya niteliği dışındaki suları kattıkları tespit edilenlerin izinlerigeri alınır.
Laboratuvar
Madde47 — Kaynak suyuve içme suyu tesislerinde dolumu yapılan suyun günlük analizini yapmakamacıyla, su analizi yapabilen laboratuvar teknisyeni veya laboratuvar konusunda eğitim almış ön lisansveya lisans düzeyinde bir teknik elamanın sorumluğunda total jerm, koliform, F.koliform, E. coli, nitrat, nitrit, amonyak ve pH parametreleri yönündenanalizleri yapılacak bir laboratuvar bulunmalıdır. İşletmeciler kaynak sularıve içme sularına ait analiz raporlarını her parti için dosyalarda saklamakla mükelleftir.Üretilen parti miktarı işletmeciler tarafından kayıt altına alınır.
Bulaboratuvarda günlük analizleri kaydetmek üzere müdürlükçe mühürlenmiş veonaylanmış bir defter bulundurulur.
Yapılandenetimlerde bu defter incelenir ve ruhsata esas analiz sonuçları ile günlükanaliz sonuçları karşılaştırılır.
Uygun Çıkmayan Suların Takibi
Madde48 — Denetimizlemelerinde Ek-1 (a) ve (b)’de yer alan parametre değerleri ya da şartlarınınihlali halinde düzeltici önlemlerin işletmecilerce alınması derhal sağlanır.
Ek-1(c)’ de yer alan parametreler ile Ek-1 (d)’de yer alan " toplam göstergedozu" ve "trityum" parametrelerinin değerlerinin ya daşartlarının ihlali halinde, bu ihlalin insan sağlığı için herhangi bir riskoluşturup oluşturmayacağı değerlendirilir. İnsan sağlığını korumak amacıylagerekli olması halinde su kalitesini iyileştirmek için gerekli düzelticiönlemlerin işletmecilerce alınması sağlanır.
Denetimve kontrol izlemelerinde suların 18 inci maddede belirtilen laboratuvarlardayapılan analizlerinde bu Yönetmelikte öngörülen parametrelerdeki sınırlarındışına çıkıldığının görülmesi halinde, işletme uyarılır. Bir hafta içindetekrar su numunesi alınır; bu numunenin analizinde de aykırılık bulunmasıhalinde tesisin faaliyeti uygun çıkıncaya kadar durdurulur ve gerekli tedbirleraldırılır. Alınan tedbirler sonunda tekrar alınan numunenin bu Yönetmeliğeuygun olması halinde üretime izin verilir ve bir ay süre ile haftalık izlemeyealınır. Dört defa yapılan denetim ve analiz sonuçlarının bu Yönetmeliğe uygunolması halinde, normal izleme periyoduna dönülür.
BuYönetmelik uyarınca ruhsat verilmiş suların kimyasal, fiziksel veyamikrobiyolojik niteliklerini kesinlikle ve sürekli olarak kaybettiği, 18 incimaddede belirtilen laboratuvarların raporu ile tevsik edildiğinde, verilen izingeri alınır ve tesis kapatılır.
Tesissahipleri, aykırılık tespit edilen aynı seri numaralı sularını toplatıp sağlıkteşkilatının denetiminde imha etmekle yükümlüdür.
DÖRDÜNCÜKISIM
DüzenlemeYetkisi, Müeyyideler ve SonHükümler
DüzenlemeYetkisi
Madde49 — Bu Yönetmelikhükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak bilimsel gelişme ve çalışmalar da dikkate alınarak Bakanlıkça diğer altdüzenlemeler yapılabilir.
Müeyyideler
Madde50 — Bu Yönetmelikhükümlerine aykırı hareket eden içme-kullanma suyu temin edicileri, kaynak suyu ve içme suyu işletmeleri ilesahip ve mesul müdürleri hakkında; 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi veDenetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü HakkındaKanun, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 4703 sayılı Ürünlere İlişkinTeknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve diğer ilgilimevzuat ile öngörülen müeyyideler uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde51 — 18 /10/1997tarihli ve 23144 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçilebilir NiteliktekiSuların İstihsali, Ambalajlanması, Satışı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelikyürürlükten kaldırılmıştır.
GeçiciMadde 1 —18/10/1997 tarihli ve 23144 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçilebilirNitelikteki Suların İstihsali, Ambalajlanması, Satışı ve Denetlenmesi HakkındaYönetmelik hükümleri doğrultusunda doğal kaynak sularına ve içme sularınaverilen fason dolum izinleri bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren 1 yıl sonra iptal edilmiş sayılır.
GeçiciMadde 2 — İnsaniKullanım Amaçlı Suların Kalitesine Dair 98/83/EC sayılı Konsey Direktifi ileDoğal Mineralli Sular İçin Konsantrasyon Limitleri ve Etiketleme BilgileriHakkında Liste Oluşturulması ve Doğal Mineralli Suların ve Kaynak SularınınOzonla Zenginleştirilmiş Hava İle İşleme Tabi Tutulmasının ŞartlarınıBelirleyen 16/05/2003 tarihli ve 2003/40/EC Sayılı Konsey Direktifine paralelolarak uyumlaştırılması yapılan parametreler için uyum süresi 31/12/ 2006tarihine kadar uzatılmıştır.
GeçiciMadde 3 —18/10/1997 tarihli ve 23144 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçilebilirNitelikteki Suların İstihsali, Ambalajlanması, Satışı ve Denetlenmesi HakkındaYönetmelik hükümleri doğrultusunda izin verilen kaynak, içme, işlenmiş içme veişlenmiş kaynak suyu işletmecileri, izinlerini 31/12/2007 tarihine kadaruyumlaştırmak zorundadır.
Yürürlük
Madde52 — Bu Yönetmelikyayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde53 — Bu Yönetmelikhükümlerini Sağlık Bakanı yürütür